Tito Türkiye’de

tito

Tito; komşu devletlerde baş gösteren halk demokrasisi diye adlandırılan ayaklanmaları desteklemesi; Atina hükümetine karşı Yunan komünistlerine her konuda yardım etmesi, Yugoslavya’da açıkça sosyalist bir rejim uygulaması üzerine batı, Tito’dan desteğini çekti. Bu sırada Yugoslavya’yı kendi yönetim ve denetimi altına almak isteyen Stalin ile Tito’nun arası açıldı. Tito’nun, Yugoslavya’nın bağımsız bir devlet olarak kalmasını istemesi bu anlaşmazlığın başlıca sebebiydi. Stalin 1953 yılında ölünce, SSCB idarecileri, Tito’ya yeni bir yaklaşımda bulundular. 2 Haziran 1955’te Sovyet Başkanı Kruşçev, Belgrad’ı ziyaret etti ve Stalin’in politikasını resmen kınadı.

Tito, devlet yönetiminde komünist rejiminin ideolojisini kabullenmekle birlikte Komünist Sovyet Rusya karşısında bağımsız bir tutum içine girdi. Bu siyasetiyle Sovyet Rusya’ya, batı devletlerine ve ABD’ye yaklaşmayı becerdi. Hatta iktisadi, askeri ve mali yardımlar sağladı.

13 Ocak 1953’te Yugoslavya Devlet Başkanı seçildi. Yugoslavya’yı Sosyalist Federal Cumhuriyet hâline getirdi. 1968’de Rusya’nın

Çekoslovakya işgalini kınadı. 1962-70 yılları arasında sık sık Asya, Afrika ve Latin Amerika’ya geziler yaparak Bağlantısızlar hareketini güçlendirdi. 25 Üçüncü Dünya Ülkesinin bir araya gelip Bağlantısızlar Konferansı düzenlenmesini sağladı. Bunların Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) nüfuzundan kurtarılmasını başardı.

1970 yıllarında Yugoslavya’nın bölgesel savunma sistemini kurmasını savundu. 1974’te kollektif başkanlık sistemiyle aynı görüşü resmen kabul edildi. Aynı yıl (1974) ömür boyu devlet başkanlığına getirildi.

Tito, 1980 yılında ölünce yerine 1974’te anayasayla kurulan kollektif başkanlık idaresi geldi. 1989’da Doğu Blokunda görülen yenileşme hareketleri Yugoslavya’ya da sıçradı. 1990’da Yugoslavya’da çok partili düzene geçildi.

Naaşı Belgrad’da bir anıt mezarda gömülüdür.

Tito Türkiye’de:

Josip Broz Tito, 1954 yılında Türkiye’ye ziyarete gelir ve Türk Devleti de Mareşal Tito’yu görkemli bir törenle karşılar. İlk olarak askeri birliklerin geçiş törenini izleyen Tito, ardından askerleri selamlar. Ancak bu seyahat Tito’nun Türkiye’ye ilk resmî ziyareti olsa da, Türkiye’ye ilk gelişi değildir.

Tito ilk kez 1936′da sahte pasaportla, bir Rus gemisiyle İstanbul’a gelir. Önce Pera Palas’ta kalır, sonradan daha ucuz olduğu gerekçesiyle Park Otel’e yerleşir. İki ay süresince Zagreb’den yeni pasaport bekleyen Tito, İstanbul’un hemen her yerini gezer. Türk yemeklerini beğenir, şiş kebabını ayrıca sever. Tito’nun İstanbul’da mihmandarlığını ise bir Boşnak yapar.

Zagreb’den yeni pasaport gelince Hırvatistan’a döner ve Gibraltarda adlı bir gazetede, ‘bir gemide, büyük bir Rus casusunun arandığını; ancak son anda kaçtığını’ okuyunca, kahkahalarla güler. Çünkü aranan gemi kendisinin yolculuk yaptığı gemi, aranan Rus casusu ise kendisidir. Tito 1954′te, Ankara’da bulunduğu süre içerisinde Anıtkabir’i de ziyaret ederek Atatürk’ün mozolesine çelenk bırakır ve hatıra defterini imzalar.
Tito daha sonra trenle İstanbul’a doğru yola çıkar. Haydarpaşa Garı’nda yine büyük bir törenle karşılanır. Bu arada Haydarpaşa’daki Türk bayrağıyla birlikte asılmış Yugoslavya bayrağı hemen fark ediliyor. Tito’nun geçiş yoluna asılan “Dobro doşli” (Hoşgeldiniz) pankartları dikkat çeken bir başka ayrıntı. Ayrıca halkın Tito’ya karşı gösterdiği ilgi de görülmeye değer.

Tito’ya Türkiye gezisi boyunca Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Fuad Köprülü eşlik ediyor.

 

Yorum Gönder

yorumlar

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir